इटहरी | इटहरी नमुना कलेजमा आयोजित "बिग इनोभेसन डे" ले विद्यार्थीहरूको सिर्जनशीलता, वैज्ञानिक सोच र प्रविधिसँगको मेलमिलापलाई एकसाथ उजागर गर्‍यो। कार्यक्रमका क्रममा विद्यार्थीहरूले आफ्ना अनौठा तथा नवप्रवर्तनशील आविष्कार प्रदर्शन गरे, जसले दर्शकहरूलाई अचम्मित पार्यो। विज्ञान, प्रविधि, कला, संस्कृतिदेखि सामाजिक विषयसम्मका परियोजनाहरूलाई उत्कृष्ट ढंगले प्रस्तुत गर्दै विद्यार्थीहरूले नेपालको शैक्षिक प्रविधिमा नयाँ युगको संकेत दिएका छन्।

साइन्स फेस्टिवल जस्तो माहोल, विद्यालय दुलहीझैं सिंगारियो

इटहरी नमुना कलेजको प्राङ्गण रंगीचंगी बत्ती, फूलमालाहरू र प्रविधिसँग सम्बन्धित पोस्टरहरूबाट सजाइएको थियो। विद्यार्थीहरू उत्साहित मुद्रामा आफ्ना परियोजनाबारे अभिभावक र आगन्तुकहरूलाई प्रस्ट्याइरहेका थिए। कलेज प्रशासनले विद्यार्थीहरूलाई सिर्जनशील काम गर्न प्रेरित गर्ने उद्देश्यले यो कार्यक्रम आयोजना गरेको जनाएको छ।

प्रवेशद्वारबाटै अनौठो दृश्य देख्न सकिन्थ्यो— विद्यार्थीहरूले "ड्रोन फ्लावर शो" मार्फत प्रमुख अतिथिहरूलाई पुष्पवृष्टि गरे, जसले उपस्थित सबैलाई हर्षित बनायो। कार्यक्रम उद्घाटनका लागि रोबोटिक प्रविधिको उपयोग गर्दै विद्यार्थीहरूले रिबन काट्ने प्रविधि विकास गरेका थिए। जसरी रोबोटले रिबन काट्यो, दर्शकदीर्घाबाट ठूलो ताली बज्यो। "हाम्रो छोराछोरी यति धेरै सिर्जनशील रहेछन् भन्ने देखेर गर्व लागेको छ," एक अभिभावकले उत्साहित हुँदै भने।

विद्यार्थीहरूका प्रमुख नवप्रवर्तनशील परियोजनाहरू

विद्यार्थीहरूले आफ्नो बौद्धिक क्षमताको उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै विभिन्न प्रविधि-आधारित परियोजनाहरू प्रस्तुत गरे, जसमा निम्न आविष्कारहरू प्रमुख रूपमा रहेको देखियो—

विद्यार्थीहरूले भविष्यको स्मार्ट सिटी कस्तो देखिन सक्छ भन्ने अवधारणा प्रस्तुत गर्दै यातायात व्यवस्थापन, हरित ऊर्जा प्रविधि, स्वचालित सडक बत्ती जस्ता परियोजना प्रदर्शन गरे।

विद्यार्थीहरूले सेन्सर प्रविधिको उपयोग गरी राति मात्र बल्ने र दिनभर आफैं निभ्ने स्मार्ट स्ट्रीटलाइटको नमुना प्रदर्शन गरे, जसले ऊर्जा बचत गर्न ठूलो योगदान पुर्‍याउन सक्छ ।

विद्यार्थीहरूले हाइड्रोलिक ब्रेक कसरी काम गर्छ भन्ने प्रत्यक्ष रूपमा प्रदर्शनीमार्फत देखाए, जसले गाडी सुरक्षामा यसको महत्त्व दर्शायो।

विद्यार्थीहरूले ज्वालामुखी विस्फोटको वैज्ञानिक प्रक्रिया बुझाउन माटो, रसायन, र उष्णता प्रविधिको सहायताले एक आकर्षक मोडेल निर्माण गरेका थिए। नेपालका पुराना लिपिहरू, हस्तलिखित ग्रन्थहरू, तथा परम्परागत ज्ञानका अवशेष विद्यार्थीहरूले संग्रहालय शैलीमा सजाएर प्रदर्शनी गरे। विद्यार्थीहरूले नेपालमै पाइने सामग्रीहरू जस्तै बाँस, ढुंगा, माटो आदि प्रयोग गरी विभिन्न वैज्ञानिक उपकरणहरू निर्माण गरेका थिए।

१०० भन्दा बढी स्टल, हजारौं दर्शकहरूको उत्साहजनक सहभागिता

विद्यालय अगाडि रहेको खुला मैदानमा बिहानैदेखि अवलोकनकर्ताहरूको घुइँचो लागेको थियो। करिब १०० भन्दा बढी स्टलहरू मा विभिन्न विषयका आविष्कार र परियोजनाहरू राखिएका थिए। अभिभावक, विद्यार्थी, शिक्षक, तथा स्थानीय व्यक्तिहरूले कार्यक्रमलाई ठूलो चासो दिएका थिए।

कार्यक्रम अवलोकन गर्न आएका एक जना शिक्षकले भने, "विद्यार्थीहरूलाई किताबी ज्ञानबाट बाहिर ल्याएर व्यवहारिक रूपमा सिकाउने यस्ता कार्यक्रमहरू नेपालका हरेक विद्यालयमा हुनुपर्छ।"

प्रदर्शनीको औपचारिक उद्घाटन— उच्च पदाधिकारीहरूको उपस्थिति

कार्यक्रमको औपचारिक उद्घाटन कोशी प्रदेशका प्रमुख परशुराम खापुङ्ग तथा प्रदेश सरकारका कानुनमन्त्री रेवतीरमण भण्डारी को उपस्थितिमा सम्पन्न भयो। प्रमुख खापुङ्गले विद्यार्थीहरूको सिर्जनशीलता र प्रयोगात्मक शिक्षाको प्रशंसा गर्दै भने, "नेपालको भविष्य यस्ता नवप्रवर्तनशील युवाहरूको हातमा सुरक्षित छ।"

त्यस्तै, कानुनमन्त्री भण्डारीले भने, "शिक्षा प्रणालीलाई अझ प्रभावकारी बनाउन यस्ता प्रदर्शनीहरू अनिवार्य हुनुपर्छ।"

पूर्व विद्यार्थीहरूको सम्मान— सफल व्यक्तिहरूको प्रेरणादायी कथा

कार्यक्रमको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको पूर्व विद्यार्थीहरूको सम्मान थियो। विद्यालय प्रशासनले विभिन्न क्षेत्रमा योगदान दिएका आफ्ना पूर्व विद्यार्थीहरूलाई सम्मान गर्दै उनीहरूलाई प्रेरणादायी अनुभव साट्न निम्त्याएको थियो।

सम्मानित विद्यार्थीहरूमध्ये कोही सफल उद्यमी थिए भने कोही प्रविधि, शिक्षा तथा सामाजिक सेवामा योगदान दिइरहेका थिए। एकजना सम्मानित पूर्व विद्यार्थीले भने, "इटहरी नमुना कलेजले हामीलाई जुन अवसर दियो, त्यसकै कारण आज यो स्थानमा पुगेका छौं।"

इटहरी नमुना कलेजका प्रमुख धर्म न्यौपानेले विद्यार्थीहरूको रुचि र सिर्जनात्मक क्षमतालाई अझ प्रवर्द्धन गर्न यस्ता कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे। "हामी विद्यार्थीहरूलाई केवल किताबी ज्ञानमा सीमित नराखी, आफैं सिर्जना गर्ने, परीक्षण गर्ने र सिक्ने अवसर दिन चाहन्छौं," उनले भने।

शैक्षिक क्षेत्रमा नवप्रवर्तन— ‘बिग इनोभेसन डे’ को प्रभाव

इटहरी नमुना कलेज २०७० सालदेखि त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बद्ध छ। प्लस टुदेखि स्नातक र स्नातकोत्तर तहसम्मका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको यो कलेज शिक्षाको गुणस्तरका हिसाबले कोशी प्रदेशकै एक उत्कृष्ट संस्था मानिन्छ। विद्यालय प्रशासनका अनुसार ‘बिग इनोभेसन डे’ ले विद्यार्थीहरूको क्षमता प्रदर्शन गर्ने मात्र नभई शिक्षा प्रणालीलाई व्यवहारिक बनाउने दिशामा पनि ठुलो योगदान पुर्‍याएको छ। अभिभावक, शिक्षक, तथा विद्यार्थीहरूको सकारात्मक प्रतिक्रियाले भविष्यमा यस्ता कार्यक्रमहरू अझ व्यापक बनाइने संकेत दिएको छ।

नेपालका हरेक विद्यालयमा यस्ता कार्यक्रम आवश्यक

इटहरी नमुना कलेजको "बिग इनोभेसन डे" ले नेपालका विद्यालयहरूमा प्रयोगात्मक शिक्षाको महत्त्व उजागर गरेको छ। केवल किताबी ज्ञानमा सीमित नभई विद्यार्थीहरूलाई नवीनतम प्रविधि, अनुसन्धान, र सिर्जनशील प्रयोगतर्फ प्रेरित गर्ने यस्ता कार्यक्रमहरू प्रत्येक विद्यालयले अपनाउनु आवश्यक छ। यदि नेपालले भविष्यमा प्रविधिमा आत्मनिर्भर बन्न चाहन्छ भने यस्ता नवप्रवर्तनशील मञ्चहरूको विस्तार अपरिहार्य देखिन्छ।