_1692346234_1692579957_1696057934.jpg)
काठमाडौ । सुनसरी–४ प्रतिनिधि सभा सदस्यका लागि सुनसरी क्षेत्र नम्बर ४ मा चुनावी माहोल तातिँदै जाँदा दिपक कुमार साह पुनः एकपटक सार्वजनिक बहसको केन्द्रमा तानिएका छन्।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का तर्फबाट उम्मेदवारी दिएका साह वैकल्पिक राजनीतिको एजेन्डासहित मैदानमा उत्रिए पनि उनको विगत भने विभिन्न विवाद, दल परिवर्तन र आन्तरिक संघर्षका कारण आलोचनाको विषय बन्दै आएको छ।
समर्थन र शंकाको दोधारबीच उभिएका साहमाथि विगतमा लागेको निलम्बन, घुसकाण्ड आरोप, कालोमोसो प्रकरण र प्रहरी उजुरीजस्ता घटनाले चुनावी समीकरणमा नयाँ तरंग पैदा गरेको छ।
‘स्वराज’ अभियान र विगतका अभिव्यक्ति
साहको नाम पहिलोपटक राष्ट्रिय बहसमा तानिएको प्रसंग मधेश केन्द्रित राजनीतिक अभियानसँग जोडिन्छ। उनी कुनै समय चन्द्रकान्त राउत नेतृत्वको अभियानमा सक्रिय रहेको बताइन्छ।
राउत नेतृत्वको समूहले मधेश प्रदेशलाई नेपालबाट अलग गरी स्वायत्त राष्ट्र बनाउने धारणा सार्वजनिक रूपमा अघि सारेको थियो। साहले एक अन्तर्वार्तामा आफूले राउतलाई अमेरिका अध्ययनका लागि आर्थिक सहयोग गरेको दाबीसमेत गरेका थिए।
साह निकट स्रोतका अनुसार, भक्तपुर बालकोट निवासी उनले मधेश केन्द्रित ‘स्वराज’ अभियानका क्रममा तराई–मधेशका विभिन्न जिल्लामा राजनीतिक दस्तावेज वितरण र संगठन विस्तारमा भूमिका खेलेका थिए।
आलोचकहरू यही पृष्ठभूमिलाई आधार बनाएर उनीमाथि “नेपाल टुक्राउने अभियानमा संलग्न” भएको आरोप लगाउँछन्। तर साह पक्ष भने आफूले उठाएका मुद्दा आत्मनिर्णय र क्षेत्रीय अधिकारका विषय भएको दाबी गर्दै आएका छन्।
व्यक्तिगत पृष्ठभूमि र मतदाता विवरण
२०३३ जेठ १५ गते सुनसरीको भोक्राहा नरसिंह गाउँपालिकामा जन्मिएका साह मदनलाल साह र रेखादेवी साहका छोरा हुन्।
उनको विवाह शारदा सुमनसँग भएको छ। उनी भक्तपुरको बालकोट–९ का मतदाता हुन् र उनको मतदान स्थल गणेश आधारभूत विद्यालय, बालकोटमा रहेको विवरण सार्वजनिक अभिलेखमा उल्लेख छ।
सुनसरीको जन्मस्थल र भक्तपुरको बसोबासबीचको भौगोलिक दूरीलाई लिएर पनि मतदातामाझ चर्चा भइरहेको छ—स्थानीय सरोकार र प्रतिनिधित्वको प्रश्नलाई विपक्षीहरूले चुनावी मुद्दा बनाउने संकेत दिएका छन्।
दल परिवर्तनको शृंखला
साहको राजनीतिक यात्रा स्थिरभन्दा गतिशील देखिन्छ। उनले सुरुवात जनमत पार्टी बाट गरेका थिए। त्यसपछि जनस्वराज पार्टी, सर्वोदय पार्टी हुँदै उज्यालो नेपाल सम्मको यात्रा तय गर्दै अन्ततः रास्वपामा प्रवेश गरेका हुन्।
मनोनयन दर्ताको अघिल्लो दिनसम्म उनी उज्यालो नेपाल पार्टीबाट उम्मेदवार सिफारिस प्रक्रियामा सक्रिय रहेको स्रोतहरूको दाबी छ। तर अन्तिम क्षणमा राजनीतिक समिकरण फेरिँदा उनी रास्वपाको उम्मेदवारका रूपमा सार्वजनिक भए।
राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन्—छोटो अवधिमा यति धेरै दल परिवर्तन हुनु वैचारिक अस्थिरताको संकेत हुन सक्छ। तर उनका समर्थकहरूको भनाइ छ—“साहले परम्परागत दलको जकडन तोड्दै वैकल्पिक शक्ति खोजेका हुन्।” आलोचकहरूको प्रश्न भने उस्तै छ—“यदि विचार स्पष्ट थियो भने पटक–पटक दल परिवर्तन किन?”
जनमत पार्टीसँगको टकराव र निलम्बन
साहसँग जोडिएको सबैभन्दा चर्चित प्रकरण जनमत पार्टीभित्रको आन्तरिक विवाद हो। पार्टी नेतृत्वसँगको मतभेद चर्किँदै जाँदा उनी केन्द्रीय उपाध्यक्ष पदमा रहेकै अवस्थामा निलम्बित भएका थिए। पार्टीले नेतृत्वविरुद्ध कुप्रचार, अनुशासनहीनता र विभाजनको प्रयासजस्ता आरोप लगाएको थियो।
१ करोड ८ लाख घुस आरोप
साहमाथि लागेको गम्भीर आरोपमध्ये एक वीरगञ्ज महानगरपालिका र धरान उपमहानगरपालिकामा कर्मचारी सरुवा गराउने नाममा १ करोड ८ लाख रुपैयाँ घुस लिएको भन्ने हो। यो आरोप सार्वजनिक भएपछि राजनीतिक वृत्तमा ठूलो हलचल मच्चिएको थियो।
बारा कालोमोसो प्रकरण
राजनीतिक तनावको अर्को घटना बारा जिल्लाको गढीमाई नगरपालिका–३ दहियाचोकमा घटेको कालोमोसो प्रकरण हो। सार्वजनिक भिडियोमा गाडीमा रहेका साहमाथि केही युवाले कालो मसी प्रहार गर्दै ‘मुर्दावाद’ नारा लगाएको दृश्य देखिएको थियो। साह त्यतिबेला जनमत पार्टीका निलम्बित उपाध्यक्ष थिए।
प्रहरी उजुरी र अनुसन्धान
कालोमोसो घटनापछि साहले जिल्ला प्रहरी कार्यालय बारामा ज्यान मार्ने उद्योगअन्तर्गत उजुरी दर्ता गराएका थिए। उनले पेट्रोल छर्केर ज्यान मार्न खोजिएको दाबी गरेका थिए।
उनीसँग सम्बन्धित आर्थिक लेनदेन र आचरणसम्बन्धी विषयमा पनि प्रहरीमा उजुरी परेको दाबी जनमत पार्टी स्रोतहरूले गरेका छन्। 
सुनसरी–४ को चुनावी समीकरण
सुनसरी–४ मा परम्परागत दल र नयाँ शक्तिबीच कडा प्रतिस्पर्धा देखिँदै आएको छ। रास्वपाको ब्यानरमा साहले आफूलाई सुशासन, पारदर्शिता र वैकल्पिक राजनीतिक संस्कृतिको पक्षधरका रूपमा प्रस्तुत गरिरहेका छन्। उनी सार्वजनिक कार्यक्रममा भन्छन्—“विगतका आरोप राजनीतिक षड्यन्त्र हुन्, जनताले सत्य चिन्छन्।”
तर मतदातामाझ प्रश्न उस्तै छ—के बारम्बारको विवाद र दल परिवर्तनले नेतृत्व क्षमतामाथि प्रश्न उठाउँदैन? वा, यिनै संघर्षले उनलाई अझ परिपक्व बनाएको हो?
अन्तिम फैसला मतदाताको हातमा
दिपक कुमार साहको राजनीतिक यात्रा अवसर, असहमति, आरोप र प्रत्यारोपले भरिएको देखिन्छ। ‘स्वराज’ अभियानदेखि जनमत पार्टीभित्रको निलम्बन, आर्थिक अनियमिततासम्बन्धी आरोप, कालोमोसो प्रकरण र प्रहरी उजुरीसम्मका घटनाले उनको सार्वजनिक छवि मिश्रित बनाएको छ।
लोकतान्त्रिक प्रणालीमा अन्तिम निर्णय मतदाताको हातमा हुन्छ। सुनसरी–४ का मतदाताले विगतका विवादभन्दा वर्तमान प्रतिबद्धतालाई प्राथमिकता दिन्छन् कि आरोप र प्रश्नहरूलाई? यसको जवाफ चुनावी परिणामले मात्र दिनेछ। अहिलेका लागि भने साह समर्थन र विवाद दुवैको केन्द्रमा रहेका उम्मेदवारका रूपमा चुनावी मैदानमा उभिएका छन्।
