सुबास घिमिरे। इटहरी । भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीबाट प्रभावित नागरिकको पीडामा हातेमालो गर्दै फरवार्ड माइक्रोफाइनान्स लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडले नेपाल सरकारको राहत कोषमा ३० लाख ६ सय ६५ रुपैयाँ सहयोग उपलब्ध गराएको छ।

२०८३ भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीले रसुवा जिल्लाका विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति पुर्‍याउनुका साथै आसपासका जिल्लामा समेत जनजीवन प्रभावित बनाएको छ। विपत्तिको यस कठिन घडीमा प्रभावित नागरिकको उद्धार, राहत तथा पुनर्स्थापनामा राज्यले गरिरहेको प्रयासमा सहयोग पुर्‍याउने उद्देश्यले संस्थाले उक्त रकम नेपाल सरकारको प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोष (Prime Minister Disaster Relief Fund) मा दाखिला गरेको जनाएको छ।

घर केवल इँटा, ढुंगा र काठको संरचना मात्र होइन, मानिसको वर्षौंको मेहनत, सपना र परिवारको भविष्यसँग जोडिएको आश्रय पनि हो। बाढीले कतिपय परिवारबाट त्यही आश्रयसँगै आफन्त, सम्पत्ति र जीविकोपार्जनका आधारसमेत खोसेको छ। यस्तो अवस्थामा पीडितको दुःखमा संस्थागत रूपमा साथ दिनुलाई फरवार्डले आफ्नो सामाजिक उत्तरदायित्वको महत्वपूर्ण हिस्साका रूपमा लिएको छ।

राहत रकमले विपत्तिबाट भएको सम्पूर्ण क्षति पूर्ति गर्न नसके पनि पीडित परिवारको तत्कालीन आवश्यकता सम्बोधन र पुनर्स्थापनाको यात्रामा केही सहारा बन्ने संस्थाको विश्वास छ।
संस्थाले बाढीमा परी ज्यान गुमाएकाहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै शोकसन्तप्त परिवारजनमा गहिरो समवेदना व्यक्त गरेको छ। साथै घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गर्दै उद्धार, राहत र पुनर्स्थापनाका कार्य प्रभावकारी रूपमा अघि बढाउन सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गरेको छ।

संस्था र कर्मचारीको साझा योगदान
कुल सहयोग रकममध्ये १६ लाख रुपैयाँ संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व (CSR) कोषबाट उपलब्ध गराइएको छ भने संस्थामा कार्यरत कर्मचारीहरूले व्यक्तिगत रूपमा सहयोग जुटाउँदै १४ लाख ६ सय ६५ रुपैयाँ संकलन गरेका छन्। यसरी संस्था र कर्मचारीको साझा प्रयासबाट कुल ३० लाख ६ सय ६५ रुपैयाँ विपद् प्रभावित नागरिकको राहतका लागि उपलब्ध भएको हो।


कर्मचारीहरूले समेत स्वेच्छिक रूपमा आफ्नोतर्फबाट रकम जुटाएर विपत्तिमा परेका नागरिकप्रति देखाएको ऐक्यबद्धताले यो सहयोगलाई केवल एउटा संस्थागत CSR कार्यक्रमको दायरामा सीमित राखेको छैन। यसले संस्थाभित्रको मानवीय संवेदना र सामाजिक उत्तरदायित्वलाई समेत प्रतिबिम्बित गरेको छ। फरवार्डले नगद सहयोगमै आफ्नो भूमिका सीमित नगर्ने जनाएको छ। बाढीबाट प्रभावित परिवारलाई दैनिक जीवनमा आवश्यक पर्ने उपयोगी सामग्रीसमेत वितरण गर्ने तयारी संस्थाले गरेको छ।

‘विपत्तिमा समाजसँगै उभिनु पनि वित्तीय संस्थाको जिम्मेवारी’
विपत्ति कुनै एक व्यक्ति, परिवार वा भूगोलको मात्रै समस्या होइन। देशको एउटा कुनामा नागरिकले पीडा भोग्दा त्यसको अनुभूति अर्को भूगोलमा रहेका नागरिक र संस्थाले समेत गर्न सक्नु सामाजिक एकताको आधार हो।

“विपत्तिले भूगोल छुट्याउन सक्छ, तर पीडा र मानवीय संवेदनालाई छुट्याउन सक्दैन। संकटको समयमा एक नेपालीको पीडामा अर्को नेपालीले हातेमालो गर्नु हाम्रो सामाजिक संस्कार र साझा जिम्मेवारी हो,” भन्ने भावनासहित फरवार्डले प्रभावित परिवारको उद्धार तथा पुनर्स्थापनामा सरकारसँगै निजी क्षेत्र, बैंक तथा वित्तीय संस्था, सामाजिक संघसंस्था र नागरिक समाजको सहकार्य आवश्यक रहेको उल्लेख गरेको छ।

वित्तीय संस्थाको भूमिका कर्जा प्रवाह, बचत परिचालन र वित्तीय कारोबारमा मात्रै सीमित नरही आफूले सेवा प्रवाह गरिरहेको समाजप्रति उत्तरदायी बन्नु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण मानिन्छ। फरवार्डले यसपटक गरेको सहयोगलाई त्यही संस्थागत जिम्मेवारी र मानवीय दायित्वको निरन्तरताका रूपमा लिएको छ।

फरवार्ड माइक्रोफाइनान्स लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडको केन्द्रीय कार्यालय सुनसरीको दुहबीमा रहेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकबाट इजाजतप्राप्त राष्ट्रियस्तरको कार्यक्षेत्र भएको ‘घ’ वर्गको लघुवित्त वित्तीय संस्थाका रूपमा फरवार्डले देशका ग्रामीण तथा वित्तीय पहुँचबाट टाढा रहेका समुदायसम्म लघुवित्त सेवा विस्तार गर्दै आएको छ।

संस्थाले विशेषगरी न्यून आय भएका परिवार, महिला, साना उद्यमी तथा स्वरोजगारमा आबद्ध समुदायलाई वित्तीय सेवाको पहुँचमा ल्याउँदै आर्थिक गतिविधि र आत्मनिर्भरतासँग जोड्ने काम गर्दै आएको छ।

हाल संस्थाले नेपालका ४० जिल्लामा १५९ वटा शाखामार्फत सेवा प्रवाह गर्दै आएको जनाएको छ। संस्थासँग करिब २ लाख ८४ हजार ग्राहक सदस्य आबद्ध छन्। देशका विभिन्न भूगोल र समुदायसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको यही सञ्जालले फरवार्डलाई वित्तीय संस्थासँगै ठूलो सामाजिक दायित्व बोकेको संस्थाका रूपमा समेत स्थापित गरेको छ।

अन्य समयमा पनि सामाजिक काममा सक्रिय
फरवार्डको सामाजिक उत्तरदायित्व भोटेकोशी बाढीपछिको राहत सहयोगमा मात्रै सीमित छैन। संस्थाले अन्य समयमा समेत आफ्नो संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत विभिन्न सामाजिक तथा मानवीय सहयोगका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको जनाएको छ।

समुदायको आवश्यकता र परिस्थितिअनुसार सामाजिक हित, विपद् तथा मानवीय सहयोगका गतिविधिमा संस्थाले सहभागिता जनाउँदै आएको छ। वित्तीय कारोबारबाट आर्जित संस्थागत सफलताको एउटा हिस्सा समाजकै हितमा फर्काउने अभ्यासलाई फरवार्डले आफ्नो सामाजिक उत्तरदायित्वसँग जोड्दै आएको छ।

विशेषगरी लघुवित्त संस्था प्रत्यक्ष रूपमा गाउँ, समुदाय र परिवारसँग जोडिने भएकाले उनीहरूको जिम्मेवारी बैंकिङ कारोबारमा मात्र समाप्त हुँदैन। आफ्ना सदस्य तथा समुदाय आर्थिक वा प्राकृतिक संकटमा पर्दा उनीहरूको साथमा उभिन सक्नु लघुवित्तको सामाजिक चरित्रसँग पनि जोडिन्छ।

यही कारण फरवार्डको भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि गरिएको पछिल्लो सहयोगलाई केवल ३० लाख ६ सय ६५ रुपैयाँको आर्थिक योगदानका रूपमा मात्र हेर्न सकिँदैन। यसमा संस्थाको सामाजिक उत्तरदायित्वसँगै कर्मचारीहरूको व्यक्तिगत संवेदना र विपत्तिमा परेका नागरिकप्रतिको ऐक्यबद्धता पनि जोडिएको छ।

संकटमा देखाएको साथ महत्वपूर्ण
कुनै पनि वित्तीय संस्थाको व्यावसायिक सफलता उसको कारोबार, शाखा सञ्जाल, ग्राहक संख्या र वित्तीय सूचकले देखाउँछ। तर समाजसँग उसको सम्बन्ध कति बलियो छ भन्ने परीक्षा भने संकटका बेला हुने गर्छ।

प्राकृतिक विपत्तिले एकैछिनमा मानिसले वर्षौं लगाएर बनाएको घर भत्काउन सक्छ, व्यवसाय बगाउन सक्छ र परिवारको भविष्यका लागि जोडेको सम्पत्ति समाप्त पार्न सक्छ। त्यस्तो बेला पीडितलाई आर्थिक सहयोगको जति आवश्यकता हुन्छ, आफू एक्लो नभएको अनुभूतिको महत्व पनि उत्तिकै हुन्छ।

फरवार्डको पछिल्लो सहयोगले यही सन्देश बोकेको छ—वित्तीय संस्था समाजबाट अलग कुनै संरचना होइन; समाजकै विश्वास, श्रम र आर्थिक गतिविधिमा उभिएको संस्था हो। त्यसैले समाज संकटमा पर्दा उसको पीडामा साथ दिनु संस्थागत जिम्मेवारीसँगै मानवीय दायित्व पनि हो।

विपद् प्रभावित क्षेत्रको पुनर्निर्माण र नागरिकको पुनर्स्थापनालाई सरकारको मात्रै जिम्मेवारीका रूपमा सीमित नराखी निजी क्षेत्र, बैंक तथा वित्तीय संस्था, व्यवसायी, सामाजिक संघसंस्था र नागरिक समाजले हातेमालो गर्न सके पुनर्स्थापनाको यात्रालाई थप सहज बनाउन सकिन्छ।

सुनसरीको दुहबीबाट देशका विभिन्न भूगोलमा वित्तीय पहुँच विस्तार गरिरहेको फरवार्डले भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि गरेको यो सहयोगले एउटा महत्वपूर्ण व्यावसायिक तथा मानवीय सन्देश दिएको छ—संस्थाको वास्तविक मूल्य उसले कति कारोबार गर्‍यो भन्नेमा मात्रै होइन, समाजलाई दुःख पर्दा कति जिम्मेवारी र संवेदनाका साथ उसको छेउमा उभियो भन्नेमा पनि प्रतिबिम्बित हुन्छ।