इटहरी । नेपालको वर्तमान सन्दर्भलाई हेर्दा “पुरानो हटाऊ, नयाँ ल्याऊ” भन्ने आवाज निकै बलियो सुनिन्छ। परिवर्तनको चाहना स्वाभाविक हो, किनकि समाज सधैं अघि बढ्न चाहन्छ। तर परिवर्तनको नाममा हतारमा गरिएको निर्णयले कहिलेकाहीँ पछुतो पनि दिन सक्छ। त्यसैले आजको नेपालको सन्दर्भमा विवेकपूर्ण मूल्यांकन अत्यन्त जरुरी छ।

नेपालले लामो राजनीतिक संक्रमण भोगेको देश हो। नेपाल ले राजतन्त्रदेखि संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रसम्मको यात्रा छोटो समयमा पूरा गर्‍यो। यो परिवर्तन आफैंमा ऐतिहासिक थियो। तर परिवर्तनसँगै स्थिरता, सुशासन र आर्थिक समृद्धिको अपेक्षा पनि बढ्यो। जब ती अपेक्षा छिटो पूरा हुन सकेनन्, समाजमा निराशा बढ्न थाल्यो र “पुराना सबै गलत, नयाँ नै समाधान” भन्ने धारणा बलियो हुन गयो।

तर प्रश्न उठ्छ—के साँच्चै सबै पुराना गलत थिएरु र के नयाँ आउने सबै सही नै हुन्छन्रु यदि पुरानाले केही गल्ती गरे भन्दैमा सम्पूर्ण जिम्मेवारी नयाँलाई बुझाएर, अनुभव र सिकाइलाई बेवास्ता गरियो भने, त्यसले झन् ठूलो जोखिम निम्त्याउन सक्छ। नेतृत्व केवल अनुहार बदलिँदैमा परिवर्तन हुँदैनस सोच, नीति, कार्यशैली र इमानदारीमा सुधार आवश्यक हुन्छ।

आज नेपाल मा युवापुस्ताको भूमिका बढ्दो छ। नयाँ पुस्ता ऊर्जाशील छ, प्रविधिमा दक्ष छ र पारदर्शिताको माग गर्छ। यो सकारात्मक पक्ष हो। तर केवल “नयाँ” भन्ने नाममा अनुभवहीनता, अपरिपक्व योजना वा लोकप्रिय नारामा भर पर्नु खतरनाक हुन सक्छ। विगतमा पनि केही नयाँ आशा लिएर आएका नेतृत्वले जनताको ठूलो समर्थन पाए, तर अपेक्षा अनुसार काम गर्न नसक्दा जनताले नै पछुताउनु परेको उदाहरणहरू छन्।

समाज सन्तुलनमा अगाडि बढ्छ। पुरानाबाट सिक्ने, राम्रा अभ्यासलाई निरन्तरता दिने र कमजोरी सुधार्दै नयाँ सोच लागू गर्ने मार्ग नै दिगो विकासको बाटो हो। “नयाँ ल्याएर पछुताउने” अवस्था त्यतिबेला आउँछ, जब निर्णय भावनामा गरिन्छ, विवेकमा होइन। त्यसैले आज आवश्यक कुरा भनेको व्यक्ति होइन, प्रणाली सुधार हो। जवाफदेहिता, पारदर्शिता र नीतिगत स्पष्टता बिना केवल अनुहार फेरिँदा देशको अवस्था फेरिँदैन। हामीले नयाँलाई अवसर दिनुपर्छ, तर प्रश्न गर्ने अधिकार पनि छोड्नु हुँदैन। पुरानालाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार गर्नु र नयाँलाई आँखामुनी राखेर पूज्नु—दुवै चरम सोच हुन्।

अन्ततः, नेपाल को भविष्य विवेकपूर्ण निर्णयमा निर्भर छ। परिवर्तन आवश्यक छ, तर सोचसम्झ गरेर। नत्र “नयाँ ल्यायौं, पछि पछुतायौं” भन्ने इतिहास दोहोरिन सक्छ। समाजले उत्साहसँगै अनुभव, आशासँगै आत्मसमीक्षा, र परिवर्तनसँगै जिम्मेवारी पनि अंगाल्न सक्नुपर्छ। तभी मात्र साँचो अर्थमा समृद्ध र स्थिर नेपाल निर्माण सम्भव हुनेछ।